Open menu

Türk Vergi Sistemi

Birçok ülkenin çok çeşitli katmanlara sahip ve karmaşık vergi sistemi vardır.
Türkiye’nin de bu açıdan istisnai bir durumu bulunmamaktadır. Atılacak ilk adım
Türk vergi sisteminin temel özelliklerini anlamaktır.

Türk vergi sisteminde uygulamada yer alan vergiler temel olarak;

  • Gelir Üzerinden Alınan Vergiler (Gelir ve Kurumlar Vergisi),
  • Harcamalar Üzerinden Alınan Vergiler (Katma Değer Vergisi, Özel Tüketim Vergisi, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi, Özel İletişim Vergisi, Şans Oyunları Vergisi, Damga Vergisi, Gümrük Vergisi ile Belediye Gelirleri Kanununca Alınan Vergiler),
  • Servet Üzerinden Alınan Vergiler (Veraset İntikal Vergisi, Emlak Vergisi, Motorlu Taşıtlar Vergisi), olarak karşımıza çıkmaktadır.

Türkiye’de çeşitli gelirlere, sabit oranlı ve artan oranlı vergilendirme uygulanmaktadır. Burada özellikle kişi ve kurumları ilgilendiren iki başlık üzerinde durmakta yarar vardır.

Gelirin Unsurları

Gelir vergisinin konusunu gerçek kişilerin bir takvim yılı içinde elde ettiği aşağıdaki başlıklarda toplayabileceğimiz kazançlar oluşturur.

  1. Ticari kazançlar,
  2. Zirai kazançlar,
  3. Serbest meslek kazançları,
  4. Ücretler,
  5. Gayrimenkul ve menkul sermaye iratları,
  6. Diğer kazanç ve iratlardır.

Diğer kazanç ve iratlar, genellikle arızi bir şekilde ortaya çıkan bir geliri ifade eder. Örneğin Millî Piyango'dan elde edilen gelir ya da hiçbir ticari faaliyeti ya da ücret geliri olmayan bir kimsenin devamlılık arz etmeyen bir faaliyeti nedeniyle gelir elde etmesidir.

Ücretlilerin Gelir Vergisi Oranları: Ücretlilerin gelir vergisinde elde edilen kümülatif gelire göre artan oranlı bir vergi sistemi belirlenmiştir. Bu oranlar %15, %20, %27, %35 ve %40 olarak her yıl açıklanan kazanç dilimlerine uygulanmaktadır.

Kurumlar Vergisi Oranı: Kurumlar vergisi oranı 2023 itibarıyla OECD ülkeleri arasında en düşük beşinci vergi oranı konumundadır. Geçici bir kanun ile kurumlar vergisi oranı 2019 ve 2020 yıllarında %22, 2021 yılında %25, 2022 yılında %23 olarak uygulanmıştır.

Son olarak kurumlar vergisi oranı 2023 yılından itibaren, 2023 yılı kazançlarına uygulanmak üzere %25 olarak belirlenmiştir.

Şirketler İçin Vergi ve Beyanname Takvimi

VERGİ ADI VERGİ BEYANNAMESİ VERİLME SÜRESİ VERGİ ÖDEME TARİHİ NOTLAR
Kurumlar Vergisi Beyannamesi Takip eden yılın Nisan ayının son gününe kadar beyan edilir. Nisan ayı sonuna kadar tamamı ödenir. 2025 yılı için mali kârın %25'i olarak hesaplanacaktır.
Gelir Vergisi Beyannamesi Takip eden yılın Mart ayının son gününe kadar beyan edilir.
  • Birinci taksit Mart ayı sonuna kadar ödenir.
  • İkinci taksit Temmuz ayı sonuna kadar ödenir.
Yıllık gelir vergisi beyannamesinde hesaplanan vergi artan oranlı dilime göre hesaplanır. Artan oranlı dilimde vergi %15'ten başlayarak %40'a kadar çıkan oranlardan hesaplanmaktadır.
Kurum Geçici Vergi Beyannamesi
Gelir Geçici Vergi Beyannamesi
  • Yıl içinde toplamda üç kere, üç aylık dönemler hâlinde beyan edilir.
  • 2022 Yılından itibaren dördüncü dönem geçici vergi beyannamesi verilmeyecektir.
    • Birinci dönem 17 Mayıs
    • İkinci dönem 17 Ağustos
    • Üçüncü dönem 17 Kasım
    • Dördüncü dönem 17 Şubat
  • Birinci dönem 17 Mayıs
  • İkinci dönem 17 Ağustos
  • Üçüncü dönem 17 Kasım
  • Dördüncü dönem 17 Şubat
  • Kurum geçici vergi beyannamesi ile ödenen vergi tutarları yıllık kurumlar vergisi beyannamesinden mahsup edilir.
  • 2025 yılı için mali karın %25'i olarak hesaplanacaktır.
  • Gelir geçici vergi beyannamesi ile ödenen vergi tutarları yıllık gelir vergisi beyannamesinden mahsup edilir.
  • Gelir geçici vergi oranı mali kârın %15'idir.
MUHSGK 1003A - MUHSGK 1003B Beyannamenin üç aylık dönemlerde verilmesi hâlinde;
  • Birinci dönem Nisan ayının 26. günü
  • İkinci dönem Temmuz ayının 26. günü
  • Üçüncü dönem Ekim ayının 26. günü
  • Dördüncü dönem Ocak ayının 26. günü akşamına kadar MUHSGK 1003A ile beyan edilir.
Beyannamenin aylık dönemlerde verilmesi hâlinde;
  • İlgili dönem için takip eden ayın 26. günü akşamına kadar MUHSGK 1003A veya 1003B ile beyan edilir. Kanun'da sayılan özel şartları sağlayan mükellefler MUHSGK 1003B için ikinci bir şifre temin edebilir ve personel ücretlerini ayrı bir beyannamede 26.günü akşamına kadar MUHSGK 1003B ile beyan edebilirler.
26. günü akşamına kadar ödemesi yapılır.
  • 10'dan az sigortalı çalışan olduğu takdirde üç aylık dönemlerle yılda dört defa muhtasar beyannamesi verilecektir.
  • 10 ve üzeri çalışan olması durumunda ise aylık dönemlerde MUHSGK 1003A veya MUHSGK 1003B beyannamesi verilecektir.
KDV1 Beyannamesi İlgili dönem için takip eden ayın 28. günü akşamına kadar beyan edilir. 28. günü akşamına kadar ödemesi yapılır. Aylık dönemler hâlinde beyan edilir. KDV2 beyannamesi ödenmeden KDV1 beyannamesinin beyanı ve onayı tamamlanamamaktadır.
KDV2 Beyannamesi İlgili dönem için takip eden ayın 25. günü akşamına kadar beyan edilir. 25. günü akşamına kadar ödemesi yapılır. Aylık dönemler hâlinde beyan edilir.
Geri Kazanım ve Katılım Payı Beyannamesi 3 aylık dönemler hâlinde, ilgili dönemi takip eden ayın son gününe kadar beyan edilecektir. İlgili dönem için takip eden ayın son günü ödemesi yapılır. 3 aylık dönemler hâlinde beyan edilir.
Turizm Payı Beyannamesi İlgili dönem için takip eden ayın son günü beyan edilir. İlgili dönem için takip eden ayın son günü ödemesi yapılır.
  • Kurumlar vergisi mükellefleri tarafından aylık dönemler hâlinde takip eden ayın son günü beyan edilir ve ödenir.
  • Gelir Vergisi Mükellefleri tarafından üç aylık dönemler hâlinde ilgili dönemi takip eden ayın son günü beyan edilir ve ödenir.
Konaklama Vergisi İlgili dönem için takip eden ayın 26. günü beyan edilir. İlgili dönem için takip eden ayın 26. günü beyan edilir.
  • Konaklama vergisi oranı %2'dir.
  • Aylık olarak ödenir ve vergilendirme dönemini takip eden ayın 26'sına kadar ilgili vergi dairesine bildirilmesi gerekir.
  • Konaklama vergisinin mükellefi, belirtilen tesislerde konaklama hizmeti verenlerdir. Kurumlar vergisi ve gelir vergisi mükelleflerini kapsamaktadır.
Damga Vergisi Damga vergisi beyannamesine konu olacak sözleşme, kira kontratı, vs. olması hâlinde sözleşme tarihini takip eden ayın 26. günü akşamına kadar beyan edilir. 26. günü akşamına kadar ödemesi yapılır. Sözleşme olması hâlinde beyanname verilir. Anonim şirketlerde verilmesi zorunludur.
Sigorta Bildirimi
(MUHSGK 1003A - MUHSGK 1003B)
Sigortalı çalışan olması hâlinde takip eden ayın 26. günü akşamına kadar beyan edilir. MUHSGK 1003A veya MUHSGK 1003B ile beyan edilir. İlgili ayın son iş günü ödemesi yapılır. Çalışan olduğu sürece aylık olarak beyan edilir.

Serbest Bölge Karşılaştırması

Vergi Adı Vergi Durumu
(Normal Şirket)
Vergi Durumu
(Serbest Bölge - Üretici)
Vergi Durumu
(Serbest Bölge - Servis)
Kurumlar Vergisi Beyannamesi Mali kârın % 25'i kurumlar vergisi olarak Nisan ayında ödenir. Beyanname verilir, kâr hesaplanır ancak ilgili kâr Serbest Bölgedeki izin kapsamında elde edildiğinden, bu vergi istisnaya tabidir. Herhangi bir vergi hesaplanmayacaktır. Kurumlar vergisi var ancak olmaması için Kanun çıkarma çalışmaları yürütülüyor.
Kurum Geçici Vergi Beyannamesi
  • Kurum geçici vergi beyannamesi ile ödenen vergi tutarları yıllık kurumlar vergisi beyannamesinden mahsup edilir.
  • Kurum Geçici Vergi oranı 2025 yılı için %25 olarak hesaplanacaktır.
Serbest bölgede kurumlar vergisinden muaftır. Kurumlar vergisi kaldırılmadığı sürece çeyrek dönemler için mali kârın %25'i geçici vergi olarak ödenir.
Muhtasar Beyannamesi
  • 10'dan az sigortalı çalışan olduğu takdirde, üç aylık dönemlerle yılda dört defa muhtasar beyannamesi verilecektir.
  • 10 ve üzeri çalışan olması durumunda ise aylık dönemlerde muhtasar beyannamesi verilecektir.
  • Şahıstan yapılan ofis kiraları, vergi mükellefi olmayanlardan alınan hizmetler, vergi mükellefi olan Avukat, Tercüman gibi kişilerden alınan hizmetler, personel ücretlerinin vergileri muhtasar beyanname ile beyan edilip ödenir.
Bir yılda ürettiğinin %85'ini yurt dışına satarsa ücret gelir vergisi stopajından muaf olmaktadır. Stopaj var.
KDV Beyannamesi Aylık dönemler hâlinde beyan edilir. KDV'den muaf. KDV'den muaf.
Damga Vergisi Sözleşme olması hâlinde beyanname verilir. Damga vergisinden muaf. Damga vergisinden muaf.
Sigorta Bildirimi Çalışan olduğu sürece aylık olarak beyan edilir. Çalışan olduğu sürece aylık olarak beyan edilir ve ödenir. Çalışan olduğu sürece aylık olarak beyan edilir ve ödenir.

İrtibat Büroları İçin Vergi ve Beyanname Takvimi

VERGİ ADI VERGİ BEYANNAMESİ VERİLME SÜRESİ VERGİ ÖDEME TARİHİ NOTLAR
MUHSGK 1003A - MUHSGK 1003B Beyannamenin üç aylık dönemlerde verilmesi hâlinde;
  • Birinci dönem Nisan ayının 26. günü
  • İkinci dönem Temmuz ayının 26. günü
  • Üçüncü dönem Ekim ayının 26. günü
  • Dördüncü dönem Ocak ayının 26. günü akşamına kadar MUHSGK 1003A ile beyan edilir.
Beyannamenin aylık dönemlerde verilmesi hâlinde;
  • İlgili dönem için takip eden ayın 26. günü akşamına kadar MUHSGK 1003A veya 1003B ile beyan edilir. Kanun'da sayılan özel şartları sağlayan mükellefler MUHSGK 1003B için ikinci bir şifre temin edebilir ve personel ücretlerini ayrı bir beyannamede 26.günü akşamına kadar MUHSGK 1003B ile beyan edebilirler.
26. günü akşamına kadar ödemesi yapılır.
  • 10'dan az sigortalı çalışan olduğu takdirde, üç aylık dönemlerle yılda dört defa muhtasar beyannamesi verilecektir.
  • 10 ve üzeri çalışan olması durumunda ise aylık dönemlerde MUHSGK 1003A veya MUHSGK 1003B beyannamesi verilecektir.
Damga Vergisi Damga vergisi beyannamesine konu olacak sözleşme, kira kontratı, vs. olması hâlinde sözleşme tarihini takip eden ayın 26. günü akşamına kadar beyan edilir.

İrtibat Bürolarının damga vergisi mükellefiyetleri açtırılamadığı için damga vergisine tabi olan sözleşmenin damga vergisi sözleşmenin tarafı olan diğer firma tarafından yapılıp İrtibat Bürosuna fatura ile yansıtılabilir. Ya da ilgili İrtibat Bürosu, sözleşmenin imza tarihinden sonra 15 gün içinde bağlı olduğu vergi dairesinde beyan ve ödeme yapmak durumundadır.
26. günü akşamına kadar ödemesi yapılır. Sözleşme olması hâlinde beyanname verilir.
Sigorta Bildirimi
(MUHSGK 1003A - MUHSGK 1003B)
Sigortalı çalışan olması hâlinde takip eden ayın 26. günü akşamına kadar beyan edilir. MUHSGK 1003A veya MUHSGK 1003B ile beyan edilir. İlgili ayın son iş günü ödemesi yapılır. Çalışan olduğu sürece aylık olarak beyan edilir.

Bilgilendirme Metni!

Bu makalede yer alan içerikler, yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve CottGroup® üye şirketlerine aittir. Bu içerikler, hukuki, mali veya teknik danışmanlık hizmeti niteliği taşımamaktadır ve kaynak gösterilmeden iktibas edilemez.

CottGroup® üye şirketleri, makaledeki bilgilerin doğru, güncel veya eksiksiz olduğunu garanti etmez ve bu bilgilerin içerebileceği hata, eksiklik veya yanlış anlaşılmalardan doğabilecek zararlardan sorumlu değildir.

Burada sunulan bilgiler, genel bir bakış sunmak amacıyla hazırlanmıştır. Her somut olay farklı değerlendirmeler gerektirebilir ve bu bilgiler her duruma uygun olmayabilir. Bu nedenle, makalede yer alan bilgilere dayalı olarak herhangi bir işlem yapmadan önce, konuyla ilgili hukuk, mali, teknik ve diğer uzmanlık alanlarında yetkin bir profesyonele danışmanız önemle tavsiye edilir. CottGroup® müşterisiyseniz, özel durumunuza ilişkin müşteri temsilcinizden bilgi almayı unutmayınız. Müşterimiz değilseniz, lütfen ilgili bir uzmandan görüş alınız.

CottGroup® üye şirketlerine ulaşmak için tıklayınız.

ADP Hakkında (NASDAQ - ADP)

ADP, bireylerin potansiyellerini gerçekleştirmesini sağlamak amacıyla modern teknolojinin getirdiği ürünlerle çalışmanın daha iyi yollarını tasarlar ve kaliteli hizmetler sunar. Verilerle güçlendirilmiş ve insan merkezli olarak tasarlanmış İnsan Kaynakları, Yetenek Yönetimi, Yan Haklar, Bordro ve Uyumluluk çözümleri sağlar.

Daha fazlası için www.adp.com adresini ziyaret edin.

Boss Yönetişim Hizmetleri A.Ş. ADP'nin lokal Türkiye partneri olmaktan gurur duymaktadır.

ADP, ADP logosu ve Always Designing for People, ADP, LLC'nin ticari markalarıdır.

CottGroup® Servisleri ile İlgili Ödüller

Danışmanlık Müşavirlik ve Destek Hizmetleri İhracatında Türkiye 4’üncüsü
İnsan Kaynakları Yazılımı Üreticileri 5'incisi
Danışmanlık Hizmeti Sağlayıcı Üreticiler arasında 7'ncisi
Hizmet Sağlayıcıları arasında 37'ncisi

(*) Hizmet İhracatçıları Birliği - 2024
(**) Bilişim 500 - 2024

Başlayalım
Hizmet ihtiyaçlarınız için teklif alın.

Daha fazla bilgi
almak ister misiniz?