Yabancıların Sağlık Aktivasyonunda Refakatçi Bağlı Belgesi Dönemi

28.11.2025 tarihli ve 33091 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Geçici Koruma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik sonrasında, yabancıların sağlık aktivasyon işlemlerinde aranacak belgeler bakımından uygulamada önem taşıyan değişiklikler yapılmıştır.

Bu kapsamda, aile yakınlığının veya bakmakla yükümlülük ilişkisinin başka belgelerle ortaya konulamadığı durumlarda, Göç İdaresi Başkanlığı tarafından düzenlenen "Başvuru Sahibi ve Refakatçi Bilgileri (Refakatçi/Bağlı) Belgesi" de sağlık aktivasyon işlemlerinde kullanılabilecek belgeler arasına alınmıştır.

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında Türkiye'de bulunan yabancı uyrukluların sağlık aktivasyon işlemlerinde öncelikle yabancı kimlik numarasının tespit edilmesi gerekmektedir. Uygulama, geçici koruma kapsamındakiler başta olmak üzere; uluslararası koruma başvuru veya statüsünde bulunanlar, mülteciler, vatansızlar ve mevzuat kapsamında Türkiye'de bulunan diğer yabancılar açısından önem taşımaktadır.

Yabancı kimlik numarasının tespitinden sonra, özellikle bakmakla yükümlü olunan kişilerin sağlık aktivasyonunda aile yakınlığının belgelendirilmesi gerekmektedir. Yabancının ana veya babasının bakmakla yükümlü olunan kişi olarak sağlık güvencesinden yararlandırılmasının talep edilmesi hâlinde, aile bağını gösteren belgelerin yanı sıra ikamet izin belgesi de aranacaktır.

Bununla birlikte, ikamet izin süresinin Sağlık Provizyon Aktivasyon Sistemi'nde (SPAS) görülebilmesi hâlinde ayrıca fiziki ikamet izin belgesinin ibraz edilmesine gerek bulunmayacaktır. Yabancının ikamet izin süresinin sağlık aktivasyonunda değerlendirilmesinde Sağlık Provizyon Aktivasyon Sistemi'ndeki kayıtlar esas alınacaktır.

Öte yandan, Kimlik Paylaşım Sistemi'nde (KPS) görülen izin süreleri tek başına ikamet izin süresinin belirlenmesinde esas alınmayacaktır.

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 28'inci maddesi kapsamında Türk vatandaşlığından izin almak suretiyle çıkan kişiler ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları bakımından ikamet izin belgesi aranmayacaktır.

Sağlık aktivasyon işlemlerinde yabancıların bakmakla yükümlü olunan kişi statüsünün belirlenmesi açısından aşağıdaki sıra önem taşımaktadır:

1. Yabancı kimlik numarası tespit edilir.
2. Aile yakınlığı araştırılır.
3. Aile yakınlığı; kimlik, pasaport, sürücü belgesi, evlilik cüzdanı veya konsoloslukça düzenlenen aile bağını gösterir belgeyle ortaya konulabilir.
4. Bu belgeler temin edilemiyorsa Göç İdaresi Başkanlığı'nın düzenlediği Başvuru Sahibi ve Refakatçi Bilgileri (Refakatçi/Bağlı) Belgesi kullanılabilir.
5. Ana veya babanın bakmakla yükümlü kişi olarak aktivasyonu isteniyorsa ayrıca ikamet izni yönünden gerekli kontrol yapılır.
6. İkamet izin süresi SPAS'ta görünüyorsa fiziki ikamet izin belgesi ayrıca istenmez.
7. SPAS ile KPS kayıtları arasında farklılık varsa sağlık aktivasyonu bakımından SPAS'taki süre esas alınır.

Konu ile ilgili 2017/26 Sayılı Genelge Değişikliği duyurusuna buradan ulaşabilirsiniz.